Astigarragako EAJ-PNVk osoko zuzenketa aurkeztu dio EH Bilduren Udal Gobernuak 2027rako prestatutako aurrekontu-proiektuari, lehentasun desegokiak ezartzen dituela, gastu arrunta gehiegi handitzen duela eta herriko behar nagusiei behar bezalako erantzunik ematen ez diela iritzita.

Aurrekontua 20,58 milioi eurokoa da, 2026koa baino % 21,73 handiagoa, hau da, 3,67 milioi euro gehiago. Hala ere, talde jeltzaleak zalantzan jarri du baliabideen hazkunde horrek zerbitzu publikoen eta herritarren bizi-kalitatearen hobekuntza proportzionala ekarriko duen. «Arazoa ez da Udalak zenbat diru duen, baizik eta nola kudeatzen duen eta zer behar uzten dituen erantzunik gabe. EH Bilduk inoiz baino baliabide gehiago ditu, baina Astigarragarentzat funtsezkoak diren hainbat gairi erantzunik eman gabe jarraitzen du», adierazi dute EAJ-PNVtik.

Zorpetze eta gastu arrunt handiagoa

Kezka nagusietako bat udal kiroldegia berritzeko eta handitzeko aurreikusitako 4,5 milioi euroko mailegua da. Jarduketa horren guztizko kostua 8,22 milioi eurokoa da.

EAJ-PNVk beharrezkotzat jotzen du kirol-instalazioak hobetzea, baina eragiketaren benetako kostua ezagutzea eskatzen du, interesak, amortizazioak eta etorkizuneko mantentze-gastuak barne. Gainera, ohartarazi du proiektuak ez duela igerileku estalirik aurreikusten, eta erabiltzaileentzako hobekuntzei buruzko informazioa eskatu du.

Horri gastu arruntaren igoera gehitu behar zaio. Langileen gastuak 321.916 euro handituko dira (% 8,37), eta ondasun eta zerbitzuetakoak, 984.267 euro (% 14,47). Guztira, langileen, funtzionamenduaren eta transferentzia arrunten gastuak 1,36 milioi euro inguru handituko dira 2026arekin alderatuta. «Udal bat ez da hobeto kudeatzen gehiago gastatzeagatik, baizik eta plangintza egokia egiteagatik, lehentasunak ezartzeagatik eta baliabide publikoak herritarrentzako hobekuntza zehatz bihurtzeagatik».

Gizarte-arloko murrizketak, beste diru-partida batzuk handitzen diren bitartean

EAJ-PNVk bereziki kezkagarritzat jo du udal aurrekontua ia lau milioi euro handitzen den bitartean Gizarte Zerbitzuen Sailaren aurrekontua 371.390 euro murriztea (% 22,49). Jaitsiera horren zati bat aurreko ekitaldiko ezohiko inbertsioei dagokien arren, zuzeneko arretarako programetan ere murrizketak aurreikusten dira.

Zehazki, etxez etxeko laguntzarako diru-partida 275.000 eurotik 247.500 eurora jaitsiko da (% 10), eta Pobreziaren Aurkako Plana 110.000 eurotik 90.000 eurora (% 18,18). Talde jeltzaleak gogorarazi du 2026an ere zuzenketa bat aurkeztu zuela etxez etxeko laguntza-zerbitzua indartzeko, eta arretaren benetako beharrak, eskainitako orduak eta egon daitezkeen itxaron-zerrendak ezagutzea eskatu du.

Murrizketa horien aldean, beste diru-partida batzuk nabarmen handituko dira. Alkatetzaren publizitate eta propagandarako aurrekontua 7.000 eurotik 25.000 eurora igaroko da (% 257), kultura-jardueretarako alokairuak 10.000 eurotik 83.000 eurora eta Krax jaialdiaren aurrekontua 30.000 eurotik 75.000 eurora.

Aitzitik, Astikorentzako ekarpena 37.500 eurotik 25.000 eurora murriztuko da (% 33,33), eta Madejas elkartearen diru-partida berezia, 2026an 4.000 eurokoa zena, desagertu egingo da 2027ko aurrekontutik. EAJ-PNVk argitzeko eskatu du laguntza horiek beste finantzaketa-bide batzuen bidez konpentsatuko diren. «Ez dugu zalantzan jartzen kulturaren garrantzia, baina gobernatzeak lehentasunak ezartzea esan nahi du. Ezin dugu onartu premia handiena duten pertsonei laguntzeko baliabideak murriztea, beste diru-partida batzuk hainbeste handitzen diren bitartean».

Etxebizitzak ez du oraindik lehentasunik aurrekontuan

Etxebizitza da talde jeltzalearen kritika nagusietako beste bat. EAJ-PNVren azterketaren arabera, 2027ko aurrekontuak ez du etxebizitza babestu berriak sustatzeko inbertsio zehatzik jasotzen, ezta lurzorua erosteko diru-partidarik ere.

Hirigintza, Etxebizitza eta Ingurumen Sailak 2,49 milioi euro inguruko aurrekontua duen arren, etxebizitzarekin berariaz lotutako diru-partidek 74.600 euro batzen dituzte. Gainera, alokairurako laguntzak 60.000 eurotan mantenduko dira, eta larrialdiko etxebizitzen gastuetarako partida 15.000 eurotik 10.000 eurora murriztuko da.

EAJ-PNVk etxebizitza eskuragarria sustatzeko egutegi zehatza eskatu du, bereziki gazteei begira, baita lurzoruaren erabilgarritasunari eta proiektuen egoerari buruzko informazio gehiago ere. «Zortzi urtez gobernuan egon ondoren, EH Bilduk oraindik ez die behar bezalako erantzunik eman Astigarragako arazo nagusietako bati. Etxebizitzaren arloan inbertsioak, plangintza eta emaitzak behar dira, ez iragarpen hutsak».

Bete gabeko konpromisoak eta plangintza falta

Talde jeltzaleak, halaber, 2026ko aurrekontuei aurkeztutako 14 zuzenketen betetze-mailari buruzko azalpenak eskatu ditu. Horietatik bat osorik onartu zen, zazpi partzialki eta sei baztertu ziren.

Bete daitezen eskatzen dituen konpromisoen artean daude Herribusa zerbitzua martxan jartzea, udal osoko bilkurak zuzenean ematea eta Udaltzaingoaren instalazioak eta aldagelak hobetzea. EAJ-PNVk eskatu du udal-autobusa eta osoko bilkuren zuzeneko emankizunak 2026a amaitu baino lehen martxan egotea, eta onartutako proposamenen gauzatze-mailari buruzko txosten zehatza egitea.

Era berean, hainbat inbertsioren plangintza zalantzan jarri du, bereziki Rezola eraikinarekin, sagardoari lotutako azpiegiturekin eta Kultur Etxe zaharreko igogailuarekin lotutakoena. Bidegorriko obren kudeaketa eta mugikortasunean eragindako ondorioak hobetzeko beharra ere azpimarratu du.

Taldeak aurretik proposatutako hainbat ekimen berriro aztertzea eskatu du, besteak beste, etxebizitzen energia-eraginkortasuna hobetzeko laguntzak, gazteentzako espazioak sortzea eta Astigarragan adinekoentzako egoitza bat izateko aukera aztertzea. «Proposamen bat onartzeak ez du esan nahi bete denik. Herritarrek eskubidea dute jakiteko zer konpromiso gauzatu diren, zein dauden oraindik bete gabe eta noiz beteko diren».

Hondakinen kudeaketan gastu handiagoa, emaitzen ebaluazio argirik gabe

EAJ-PNVk hondakinen kudeaketaren kostuaren igoerari buruzko azalpenak ere eskatu ditu. Zerbitzu horri lotutako diru-partidak 1,09 milioi eurotik 1,17 milioira handituko dira (% 7,35), eta tasekin eta lotutako beste kontzeptu batzuekin aurreikusitako diru-sarrerak, berriz, % 4,78.

Bilakaera horren aurrean, zerbitzuaren kostuen, tasen bidezko finantzaketaren eta gaikako bilketaren nahiz birziklapenaren emaitzen azterketa zehatza eskatu du, eraginkortasuna neurtzeko helburu eta adierazleekin. «Gehiago gastatzeak ez du nahitaez hobeto kudeatzea esan nahi. Ezinbestekoa da kostuak justifikatzea eta baliabide publikoak eraginkortasunez erabiltzen direla erakustea».

EAJ-PNVk beste lehentasun batzuk izango dituzten aurrekontuak eskatu ditu

Osoko zuzenketa honen bidez, EAJ-PNVk EH Bilduri eskatu dio aurrekontu-proposamena berriz aztertzeko eta etxebizitza, gizarte-zerbitzuak, segurtasuna, tokiko merkataritza eta auzoen hobekuntza lehentasunen artean jartzeko.

Talde jeltzaleak, halaber, zorpetzearen baldintzei buruzko gardentasun handiagoa, inbertsioetarako urte anitzeko plangintza eta hartutako konpromisoak betetzeko bermeak eskatu ditu. «Gure osoko zuzenketa ez da sistematikoki aurka egitearen ondorio, Astigarragak kudeaketa eraginkorragoa eta pertsonen beharrekiko konpromiso handiagoa merezi duela sinesten dugulako baizik. Aurrekontu arduratsuak nahi ditugu, lehentasun argiak izango dituztenak eta astigartarren bizi-kalitatea benetan hobetzeko balioko dutenak», amaitu dute EAJ-PNVtik.