EAJ-PNVk positibotzat jo du EH Bilduk gobernatzen duen Debagoieneko Mankomunitateak ‘Ondo bereiztu eta hirukoa saskiratu. Debagoienak irabaziko du!’ kanpaina abiarazi izana eskualdean birziklapena sustatzeko. Jeltzaleentzat birziklatzea hondakinen bilketaren giltzarria da, duela urtebete baino gehiagotik birziklatze tasak hobetzeko kontzientziazio kanpaina bat eskatzen ari direla erakusten duen bezala. Urrats positibo hori ospatzen den arren, EAJ-PNVk uste du neurria berandu iritsi dela, eta azpimarratu du, hondakinak modu eraginkorrean kudeatzeko eredu baterantz benetan aurrera egiteko, beharrezkoa dela eskualdeko udalerrietan ezarri beharreko bilketa ereduari buruzko benetako eztabaida irekitzea.

Ildo horretan, alderdi jeltzaleak eskatzen du herritarrek hitza izan dezatela bilketa sistemari buruzko erabakian, eta, beraz, kostuei buruzko informazio guztia batzen duen prozesu sosegatu bat ireki dadila, bizilagunek erabaki ahal izan dezaten ea atez ateko ereduarekin jarraitu nahi duten udalerri batzuetan, edo beste sistema ekonomikoago eta jasangarriago batzuetarantz aurrera egin nahi duten, hala nola edukiontzi adimendunetarantz.

Gaur egun, atez ateko sistemak eredua izaten jarraitzen du Oñati eta Antzuola bezalako udalerrietan, baina frogatu da sistema hori askoz garestiagoa dela edukiontzien ereduarekin alderatuta. Bi udalerri horietan, 13.601 biztanlerekin, urteko kostua 109,57 eurokoa da pertsonako, eta Debagoieneko gainerako udalerrietan, 49.486 biztanlerekin, kostua 49,28 eurokoa da biztanleko eta urteko. Datuen arabera, atez ateko sistemak edukiontzien sistemak baino %60 gehiagoko kostua du biztanleko, eta, horren ondorioz, Debagoieneko udalerri batzuk, hala nola Arrasate, Bergara, Aretxabaleta, Eskoriatza, Elgeta eta Leintz Gatzaga, dagokiena baino gehiago ordaintzen ari dira aipatutako bi udalerrietan sistemaren gainkostua konpentsatzeko. Kostuetan dagoen alde horrek saltokiei ere eragiten die, urtean 6.000 euro baino gehiago ordain baititzakete sistemaren ondorioz, eta edukiontzien sistema duten inguruko udalerrietan, berriz, establezimendu horiek berek gutxiago ordaintzen dute.

EAJ-PNVk azpimarratu du birziklapenaren kalitatea ez dagoela soilik sistema motaren mende, baizik eta herritarren inplikazioaren, zerbitzuaren kalitatearen eta eskura dauden azpiegituren mende. Oñatik eta Antzuolak atez ateko sistema erabiltzen duten arren, Beasainek edukiontzien sistema ere erabiltzen du, eta %78ko birziklapen tasa lortzen du, udalerri horietakoaren antzekoa edo handiagoa. Testuinguru horretan, jeltzaleek uste dute badela garaia eskualdearentzat egokiena den sistemari buruzko eztabaida serio eta demokratiko bat irekitzeko, non eraginkortasun ekonomikoa eta “kutsatzen duenak ordaindu egiten du” printzipio europarra baloratuko diren. EAJ-PNVk ondorioztatzen du herritarrek zein sistema nahi duten erabakitzeko aukera izan behar dutela, Debagoieneko udalerri guztientzat eredu eraginkorragoa eta bidezkoagoa bermatuz.